Een jaar geleden publiceerde het RIVM onderzoeksresultaten over PFAS in eieren van hobbykippen. Op bijna alle 60 onderzochte locaties werden verhoogde PFAS-concentraties in de eieren gevonden. Het vermoeden was dat kippen die buiten scharrelen PFAS binnenkrijgen via regenwormen. Nader onderzoek door het RIVM heeft dit inmiddels bevestigd.
Regenwormen
Helaas komt PFAS in heel Nederland voor in de bodem. Via regenwormen kan deze stof in het ei terechtkomen. Andere bronnen, zoals water, voer of andere bodemorganismen, kunnen niet volledig worden uitgesloten, maar regenwormen blijken de belangrijkste bron te zijn. Dit betekent ook dat: hoe meer bodemleven er aanwezig is, hoe groter de kans is dat kippen regenwormen eten en daarmee PFAS binnenkrijgen.
PFAS in eieren van hobbykippen beperken
Als hobbyhouder zijn er beperkte mogelijkheden om het PFAS-gehalte in eieren te verminderen. De belangrijkste maatregel is het beperken van de consumptie van regenwormen door de kippen. Dit kan bijvoorbeeld door:
- een overdekte ren te gebruiken
- met een droge, harde ondergrond, bijvoorbeeld met zand
- waardoor de kans op het eten van wormen kleiner wordt
Een andere mogelijkheid is om kippen slechts beperkt buiten te laten, bijvoorbeeld enkele uren voordat het donker wordt.
Wel of niet testen?
Het testen van eieren heeft alleen zin wanneer maatregelen worden genomen om de wormconsumptie te beperken. In andere gevallen is de kans groot dat de PFAS-concentratie boven de gezondheidsnorm ligt. Mensen krijgen via voedsel en drinkwater al PFAS binnen en zitten daarmee vaak al dicht bij de gezondheidsnorm. Eén ei van een hobbykip per week kan al ongeveer driekwart van de hoeveelheid PFAS bevatten die iemand per week maximaal zou moeten binnenkrijgen. Eieren uit de supermarkt bevatten doorgaans zeer lage PFAS-concentraties. Dit komt onder andere doordat deze kippen meestal niet buiten scharrelen. Een ei van een buiten scharrelende hobbykip kan tot wel 60 keer meer PFAS bevatten dan een commercieel ei. Testen kan onder andere bij Normec en PFAStest.nu.
Biologische en uitloopeieren
Over PFAS in eieren van uitloop- of biologische kippen is nog relatief weinig bekend. Door de vogelgriepmaatregelen van de afgelopen jaren zijn deze kippen vaak binnen gehouden, waardoor goed onderzoek moeilijk was. Alle commerciële eieren in de supermarkt bevatten in ieder geval lage PFAS-gehaltes. Hierop wordt gecontroleerd door de NVWA.
Mogelijk bevatten eieren van uitloopkippen minder PFAS omdat:
- deze kippen vaak meer eieren leggen (waardoor PFAS wordt verdund over meer eieren),
- er per kip minder regenwormen beschikbaar zijn,
- of omdat de kippen in de praktijk relatief weinig buiten komen.
Vragen en antwoorden
Voor meer informatie en veelgestelde vragen verwijzen we naar de website van het RIVM.